Sự phát triển của loại hình nhà phố nhiều tầng đã kéo theo nhu cầu lắp đặt thang máy gia đình tăng mạnh trong những năm gần đây. Tuy nhiên, không ít công trình chỉ sau vài năm sử dụng đã xuất hiện các dấu hiệu xuống cấp như vận hành thiếu ổn định, phát sinh tiếng ồn, hư hỏng linh kiện hoặc gia tăng chi phí sửa chữa. Nguyên nhân không chỉ đến từ chất lượng thiết bị mà còn xuất phát từ cách người dùng lựa chọn, sử dụng và duy trì hệ thống thang máy ngay từ đầu.

Giá thành và hình thức thường được ưu tiên hơn chất lượng vận hành

Đối với nhiều gia đình, tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn thang máy là mẫu mã đẹp, cabin sang trọng và chi phí đầu tư thấp. Không ít người cho rằng thang máy đơn giản chỉ là một phương tiện giúp di chuyển lên xuống giữa các tầng, miễn hoạt động được là đáp ứng nhu cầu sử dụng.

Trong khi đó, các yếu tố cốt lõi quyết định độ bền và mức độ an toàn của thang máy lại ít được quan tâm. Nhiều khách hàng không tìm hiểu sự khác biệt giữa các cấu hình kỹ thuật, chất lượng linh kiện hay mức độ hoàn thiện của hệ thống điều khiển. Hệ quả là quyết định mua hàng thường được đưa ra dựa trên giá bán thay vì giá trị sử dụng lâu dài.

Các tính năng an toàn thường bị xem nhẹ

Một thực tế phổ biến trên thị trường là người sử dụng ít quan tâm đến các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cũng như những yêu cầu an toàn cần có đối với thang máy gia đình.

Ví dụ, không nhiều người tìm hiểu về hệ thống cảm biến quá tải, sự khác biệt giữa loadcell điện tử và các loại công tắc cơ khí đơn giản. Trong khi đó, đây là bộ phận có vai trò quan trọng trong việc xác định chính xác tải trọng, ngăn ngừa các tình huống vận hành vượt mức cho phép và bảo vệ các thiết bị cơ điện của thang máy.

Tương tự, khả năng cứu hộ khẩn cấp khi mất điện, hệ thống tự động đưa cabin về tầng gần nhất, thiết bị liên lạc khẩn cấp hoặc các giải pháp hỗ trợ giải cứu hành khách khi xảy ra sự cố cũng thường không được đánh giá đúng tầm quan trọng. Chỉ đến khi gặp sự cố thực tế, người sử dụng mới nhận thấy giá trị của những tính năng tưởng như ít khi cần đến này.

Tâm lý “hỏng mới sửa” làm giảm tuổi thọ thiết bị

Khác với nhiều hệ thống kỹ thuật khác trong ngôi nhà, thang máy là thiết bị cơ điện hoạt động hàng ngày với tần suất cao và chứa đựng nhiều bộ phận hao mòn theo thời gian.

Tuy nhiên, không ít chủ sở hữu vẫn duy trì quan điểm rằng chỉ cần gọi kỹ thuật khi thang có dấu hiệu hư hỏng. Việc bảo trì định kỳ thường bị xem là chi phí phát sinh không cần thiết thay vì một hoạt động bắt buộc để đảm bảo an toàn và tuổi thọ thiết bị.

Khi thiếu bảo trì, các lỗi nhỏ không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể phát triển thành những hư hỏng lớn hơn, làm tăng chi phí sửa chữa, thời gian ngừng hoạt động và nguy cơ mất an toàn trong quá trình sử dụng.

Vai trò của đơn vị cung cấp chưa được đánh giá đúng mức

Bên cạnh sản phẩm, năng lực của đơn vị cung cấp và dịch vụ hậu mãi là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng vận hành của thang máy trong suốt nhiều năm sau khi lắp đặt.

Tuy nhiên, do tập trung vào giá thành đầu tư ban đầu, nhiều khách hàng không đặt nặng vấn đề thương hiệu, kinh nghiệm thị trường hay năng lực kỹ thuật của doanh nghiệp cung cấp. Trong một số trường hợp, đơn vị bán hàng chủ yếu thực hiện vai trò thương mại, còn các khâu từ lắp đặt, chạy thử, bảo hành đến bảo trì được thuê khoán cho các nhóm nhân sự bên ngoài.

Mô hình này có thể giúp giảm chi phí ngắn hạn, nhưng cũng làm gia tăng sự khác biệt về chất lượng dịch vụ giữa các công trình. Khi thiếu đội ngũ kỹ thuật ổn định, quy trình quản lý đồng bộ và trách nhiệm lâu dài với khách hàng, việc duy trì chất lượng vận hành của thiết bị trong nhiều năm trở nên khó khăn hơn.

Thị trường đang hướng tới các tiêu chuẩn chuyên nghiệp hơn

Thang máy là thiết bị vận chuyển người, hoạt động mỗi ngày trong không gian khép kín và liên quan trực tiếp đến sự an toàn của các thành viên trong gia đình. Vì vậy, việc lựa chọn thang máy không nên chỉ dựa trên giá bán hay hình thức thẩm mỹ. Người sử dụng cần quan tâm đồng thời đến chất lượng kỹ thuật, các tính năng an toàn, chế độ bảo trì định kỳ cũng như năng lực thực tế của đơn vị cung cấp.

Thực tế cho thấy, khi thị trường phát triển nhanh nhưng người tiêu dùng vẫn tập trung chủ yếu vào yếu tố giá thành, nguy cơ xuất hiện các sản phẩm và dịch vụ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng và an toàn là điều khó tránh khỏi. Chính vì vậy, cơ quan quản lý nhà nước cùng các tổ chức, hiệp hội ngành nghề đang từng bước rà soát, hoàn thiện các quy định và điều kiện hoạt động đối với doanh nghiệp tham gia lĩnh vực thang máy theo hướng chuyên nghiệp và minh bạch hơn.

Xu hướng này đòi hỏi các doanh nghiệp phải có sự đầu tư bài bản về đội ngũ nhân sự, năng lực kỹ thuật, quy trình quản lý chất lượng, hệ thống bảo hành, bảo trì và trách nhiệm dịch vụ sau bán hàng. Trong tương lai, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thang máy sẽ không chỉ được đánh giá qua giá bán thiết bị, mà còn thông qua khả năng bảo đảm an toàn, chất lượng vận hành và sự đồng hành lâu dài với khách hàng.

Chi phí đầu tư ban đầu chỉ phát sinh một lần, nhưng chất lượng thang máy và dịch vụ kỹ thuật đi kèm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sử dụng trong hàng chục năm. Một quyết định dựa hoàn toàn vào yếu tố giá rẻ có thể trở thành khoản chi phí đắt đỏ nhất trong suốt vòng đời của thiết bị.